Debaty sejmoweX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie klasyfikacji gruntów rolnych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pana posła Jerzego Jaskierni dotyczącą wyjaśnień w sprawie obowiązujących zasad klasyfikowania gruntów rolnych, a także możliwości dokonywania zmian ustalonych uprzednio klas gleboznawczych pozwalam sobie przedstawić informację w tej sprawie.

   Obowiązek prowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów wynika z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DzU nr 30 poz. 163, z późn. zm.). Natomiast procedurę prawną jej przeprowadzenia określiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (DzU nr 19, poz. 97, z późn. zm.) wraz z załączoną do tego rozporządzenia Tabelą Klas Gruntów. Zasady i metody technicznego wykonywania klasyfikacji gruntów, a także wymagane kwalifikacje osób przeprowadzających tę klasyfikację określiło zarządzenie nr 127 ministra rolnictwa z dnia 14 czerwca 1956 r. (Biuletyn Ministerstwa Rolnictwa nr 11 poz. 62-63).

   Na podstawie wymienionego rozporządzenia w latach 1956-1969 według jednolitych zasad w sposób jawny na terenie całego kraju została przeprowadzona gleboznawcza klasyfikacja gruntów będąca zarejestrowaniem przyrodniczych właściwości gleb na podstawie m.in. ich pochodzenia i właściwości fizykochemicznych. Ustalenia wówczas dokonane w zakresie zakwalifikowania gruntów do odpowiedniego rodzaju użytku gruntowego, a także ustalenia na nich odpowiednich klas gleboznawczych (9 klas na gruntach ornych, 6 klas na użytkach zielonych, 6 klas na gruntach leśnych, zadrzewionych i zakrzewionych oraz na gruntach pod wodami) zostały zatwierdzone decyzjami administracyjnymi i wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków. Zachowują one moc prawną do chwili obecnej.

   Na wartość gleby wyrażoną w klasach bonitacyjnych określoną na podstawie cech morfologicznych odkrywek glebowych badanych bezpośrednio w terenie wpływa wiele czynników, spośród których najważniejszymi są:

   - skład granulometryczny gleby i jego zróżnicowanie w profilu glebowym,

   - zróżnicowanie profilu glebowego na poziomy genetyczne i warstwy glebowe,

   - struktura i układ gleby,

   - odczyn oraz zawartość węglanów,

   - miąższość gleby oraz miąższość poszczególnych warstw i poziomów,

   - właściwości wodne gleby oraz stosunki hydrologiczne terenu,

   - oglejenie i występowanie konkrecji żelazistych (wskaźnik stosunków powietrzno-wodnych gleb),

   - stopień kultury gleby.

   Ważnymi czynnikami przyrodniczymi decydującymi o wartości bonitacyjnej gleby są warunki agroklimatyczne oraz rzeźba terenu.

   Obowiązujące przepisy w sprawie klasyfikacji gruntów nie przewidują okresowego ponawiania klasyfikacji, gdyż przeobrażenia w składzie granulometrycznym gleby, jak i jej naturalna struktura nie ulegają zmianom na przestrzeni nawet kilku dziesięcioleci, o ile nie wystąpią nieprzewidziane zjawiska przyrodnicze lub inne zjawiska spowodowane działalnością człowieka. Zmian w dotychczas obowiązującej klasyfikacji można więc dokonać tylko na gruntach:

   - na których nastąpiła zmiana stosunków wilgotnościowo-powietrznych (melioracje),

   - zrekultywowanych,

   - dotkniętych klęskami żywiołowymi lub degradacją przyrodniczą,

   - na których zmieniono sposób użytkowania,

   - po ujawnieniu w niej istotnego błędu.

   W takich przypadkach zmiany te przeprowadzane są z urzędu na koszt skarbu państwa.

   Zgodnie z art. 7d wymienionej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne gleboznawcza klasyfikacja należy do właściwości starosty. Do starosty winny być zatem kierowane skargi rolników niezadowolonych z ustalonych na ich gruntach klas bonitacyjnych. Merytoryczne rozpatrzenie tych skarg następuje przez gleboznawców zatrudnionych w wojewódzkich biurach geodezji i terenów rolnych przy udziale właściciela gruntów. Opracowany projekt klasyfikacyjny zatwierdza starosta w trybie decyzji administracyjnej.

   Sygnalizowane podczas spotkania poselskiego pana posła wystąpienia rolników, że klasy na ich gruntach są niezgodne z rzeczywistą jakością gleb ze względu na upływ czasu, bez wskazania innych wymienionych okoliczności, mogą być jedynie podstawą do sprawdzenia tej klasyfikacji na gruntach skarżących w trybie przepisów K.p.a.

   Podobne w swojej treści wystąpienia kierowane są również do ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Zgodnie z procedurą administracyjną kierowane są one wówczas do właściwych organów administracji publicznej.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Ryszard Brzezik

   Warszawa, dnia 5 kwietnia 2001 r.